Yoga in de bajes

yoga in de gevangenis

Stichting Surant heeft een bijzondere benadering gevonden om gedetineerden te ondersteunen tijdens en na hun detentieperiode: yoga. De stichting, die ooit als initiatief begon om gedetineerde migranten uit Suriname en de Antillen sociaal contact te bieden, heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld tot een organisatie die zich richt op nazorg en re-integratie. Yoga speelt daarbij een unieke rol.

Het ontstaan van Stichting Surant
Stichting Surant werd opgericht in de jaren ’80 als reactie op het hoge aantal migranten uit Suriname en de Antillen dat in de gevangenis belandde. Wat begon als de ‘Bijlmer Bajes Bezoekgroep’, gericht op het organiseren van groepsgesprekken om sociaal contact te bevorderen, evolueerde onder leiding van Dew Koesal in 2007 tot een organisatie die nazorg biedt. Tegenwoordig richt Surant zich op het ondersteunen van (ex-)gedetineerden, ongeacht hun achtergrond of delict. Met als doel om hen succesvol te laten re-integreren in de samenleving. Dit gebeurt via coaching, praktische hulp binnen en buiten de penitentiaire instellingen en diverse projecten zoals dagbestedingsactiviteiten. Surant werkt hiervoor samen met Justitie, Gemeente Amsterdam en Gemeente Almere.

Stichting Surant zet zich daarnaast de afgelopen vijf jaar actief in als kerngroeplid van het Social Pact met als doel een betere toekomst voor de gehele samenleving.

Yoga als wetenschap van het leven
Tien jaar geleden introduceerde Dew Koesal yoga binnen de gevangenismuren. Zijn eigen ervaring met yoga, die hem hielp om zijn leven in perspectief te brengen, inspireerde hem om dit ook aan gedetineerden aan te bieden. “Yoga is de wetenschap van het leven,” zegt hij. “Het helpt je om stil te staan bij wie je bent, wat je bent en wie je wilt zijn.”

Gevangenissen zijn vaak verzamelplaatsen van trauma’s, en gedetineerden hebben zelden bewust gekozen voor het pad dat hen daar heeft gebracht. Yoga biedt hen de mogelijkheid om naar zichzelf te kijken en te reflecteren op hun keuzes. Door houding- en ademhalingsoefeningen leren ze hun lichaam en geest onder controle te krijgen, wat uiteindelijk leidt tot innerlijke rust.

Hoe ziet een yogales in de gevangenis eruit?
Een yogales begint met het opwarmen van het lichaam en het tot stilte komen. Vervolgens wordt er gewerkt aan fysieke oefeningen die het lichaam vermoeien, zodat de geest tot rust kan komen. Dit proces helpt gedetineerden niet alleen fysiek, maar ook mentaal: ze leren stress, angst en agressie beter te beheersen. Meditatie speelt hierin een belangrijke rol, waarbij visualisatie hen helpt om na te denken over hoe hun leven eruit kan zien buiten de gevangenismuren.

Reacties van gedetineerden en personeel
In Penitentiaire Inrichting Alphen aan den Rijn, waar het programma begon, werd yoga in eerste instantie met enige terughoudendheid ontvangen door de directie. Toch zorgde het al snel voor een indrukwekkende impact. Gedetineerden, waaronder grote gespierde mannen, vonden rust in de lessen en stonden vaak op een wachtlijst om deel te nemen. In het Justitieel Complex Zaanstad was yoga zelfs een van de meest populaire activiteiten voordat het door corona werd stopgezet.

De voordelen zijn groot: gedetineerden slapen beter, zijn minder geagiteerd en reageren rustiger op negatieve situaties. Gevangenisbewaarders merken een rustigere sfeer binnen de gevangenis op, wat hen in staat stelt beter met de gedetineerden om te gaan.

Uitbreiding en toekomstplannen
Yoga wordt momenteel aangeboden in Penitentiaire Inrichting Veenhuizen (locatie Esserheem) en heeft potentieel om verder uit te breiden naar andere gevangenissen.

Stichting Surant zou ook graag instellingen in de Bijlmer kennis laten maken met de kracht van yoga. Dew nodigt organisaties (bijvoorbeeld het Leger des Heils, HVO-Querido), scholen en jeugdinstellingen uit om samen yoga in te zetten als middel voor rust, bewustwording en persoonlijke groei.

Een geweldloze samenleving als doel
Yoga is meer dan een fysieke oefening; het is een wetenschap die iedereen kan helpen. Dew Koesal benadrukt dat yoga bijdraagt aan een stukje geweldloosheid in de samenleving. Het leert mensen ademhalen, reflecteren en omgaan met hun emoties – vaardigheden die cruciaal zijn voor re-integratie en het opbouwen van een stabiel leven.

Wil jouw organisatie ontdekken hoe yoga kan bijdragen aan rust, herstel en re-integratie?

Neem contact op met Stichting Surant via info@surant.nu of bezoek www.surant.nl.